Als gedragswetenschapper bij Combinatie Jeugdzorg is Joost verbonden aan de opname- en oriëntatiegroep binnen Dag- en nachtbehandeling én aan een ambulant team binnen Echtscheidingshulpverlening/het Omgangshuis
Juist die combinatie maakt zijn werk voor hem zo interessant. In dit ervaringsverhaal vertelt hij over de afwisseling in zijn rol, de ruimte om mee te denken over beleid en ontwikkeling en waarom hij het zo waardeert om samen met collega’s te zoeken naar wat gezinnen écht nodig hebben.

“Als je kijkt naar wat er onder gedrag zit, ontstaat er ruimte om écht verschil te maken.”
Kun je iets vertellen over jouw werk als gedragswetenschapper?
“Ik ben op dit moment verbonden aan twee verschillende zorgvormen: de opname- en oriëntatiegroep binnen Dag- en nachtbehandeling en aan een ambulant team binnen Echtscheidingshulpverlening, ook wel bekend als het Omgangshuis. Die combinatie maakt mijn werk heel leuk en afwisselend.
Binnen Dag- en nachtbehandeling volg ik vaak wat langdurigere en complexere trajecten. Je bent daar nauw betrokken bij de ontwikkeling van jongeren en kijkt samen met collega’s steeds opnieuw: wat is hier nodig, wat kan wél en hoe kunnen we beweging creëren? In het ambulante werk is mijn rol meer consulterend. Daar denk ik mee met jeugdzorgwerkers, coach ik hen en ondersteun ik bij complexe situaties. Dat verschil in rollen maakt het werk juist interessant.”
Wat spreekt jou aan in jouw rol bij Combinatie Jeugdzorg?
“Wat ik mooi vind, is dat je hier als gedragswetenschapper op meerdere niveaus van betekenis bent. Je bent betrokken bij de zorginhoud, bij de ontwikkeling van collega’s én bij beleid en strategie. Je denkt mee over complexe casuïstiek, maar ook over grotere vragen: waar willen we naartoe als organisatie, hoe willen we werken en hoe blijven we onze zorg verbeteren?
Daarnaast is er binnen de vakgroep ook ruimte om jezelf te ontwikkelen in een richting die bij je past. De één wil zich meer verdiepen in therapie, de ander in beleid, projectmatig werken of innovatie. Dat hoeft niet allemaal, maar het kan wel. Die vrijheid maakt dat je hier niet in een vast keurslijf zit, maar echt kunt kijken: waar liggen mijn talenten, waar krijg ik energie van en hoe kan ik die inzetten?”
Wat maakt werken bij Combinatie Jeugdzorg voor jou bijzonder?
“Combinatie Jeugdzorg is een brede organisatie. Er zijn veel verschillende zorgvormen en expertises in huis: van ambulante hulpverlening en dagbehandeling tot pleegzorg, gezinshuizen en Dag- en nachtbehandeling. Daardoor kun je veel breder kijken naar wat een kind, jongere of gezin nodig heeft.
Dat systemische zit hier ook echt in de manier van werken. We kijken eigenlijk nooit alleen naar een jongere of alleen naar een cliënt, maar altijd naar het hele systeem eromheen. En juist doordat er zoveel kennis en zorgvormen onder één dak samenkomen, kun je sneller schakelen en makkelijker samenwerken. Dat vind ik echt een kracht van de organisatie.”
Op welk project of welke ontwikkeling ben je trots?
“Een mooi voorbeeld vind ik de doorontwikkeling van kleinschaligheid binnen Dag- en nachtbehandeling. Een paar jaar geleden is er gestart met kleinschalige behandelgroepen. Toen ik begon, liep die pilot net af en kwam de vraag: hoe gaan we dit verder vormgeven?
Wat ik daar mooi aan vind, is dat we samen de vertaling hebben gemaakt van een landelijke visie naar onze eigen praktijk. Niet alleen op papier, maar echt met medewerkers van de behandelgroepen: hoe ziet kleinschalig behandelen er bij Combinatie Jeugdzorg concreet uit? Wat betekent dat in de dagelijkse praktijk, in je behandelmethodiek, in de inrichting van een groep en in hoe je naar jongeren kijkt?
We zijn dus niet alleen bezig geweest met het formuleren van een visie, maar vooral met de vraag: hoe maak je dat écht werkbaar? Dat vind ik sterk aan deze organisatie. Er is ruimte om mee te denken, mee te ontwikkelen en samen te bouwen aan verbetering.”
Hoe maak jij in jouw werk het verschil?
“Ik denk dat dat vooral zit in het kunnen vertragen en verdiepen. In situaties waarin gedrag, weerstand of onrust op de voorgrond staat, probeer ik te kijken: wat gebeurt hier nu eigenlijk, wat zit eronder en wat wil iemand hiermee laten zien?
Als gedragswetenschapper breng je een ander perspectief in. Je kijkt analytisch, maar ook menselijk. Soms roept gedrag precies dát op wat iemand eigenlijk niet nodig heeft. Uitdagend gedrag kan bijvoorbeeld afwijzing oproepen, terwijl er onder dat gedrag juist een behoefte aan verbinding schuilt. Als je samen met een team op een andere manier leert kijken, ontstaat er ook ruimte om anders te reageren. En daar begint vaak de verandering.”
Wat moeten mensen niet onderschatten aan dit werk?
“Dat het werk ook veel van jezelf vraagt. Niet alleen inhoudelijk, maar ook persoonlijk. Je bent als gedragswetenschapper voor een deel zelf je instrument. Natuurlijk neem je kennis en ervaring mee, maar ook je persoonlijkheid, je intuïtie en je manier van contact maken.
Daarom is het belangrijk dat je stevig staat, dat je weet hoe jij reageert onder druk en dat je goed voor jezelf zorgt. Je moet jezelf blijven ontwikkelen, openstaan voor feedback en ook je eigen kwetsbaarheid durven bespreken. Soms betekent dat dat je in een intervisie of teamoverleg gewoon eerlijk zegt: ik weet het even niet. Juist dat maakt samenwerken sterk. Je hoeft het niet alleen te doen.”
Hoe zorg jij voor balans in je werk?
“Dat blijft altijd belangrijk, zeker in een vak waarin er eigenlijk altijd wel iets speelt. Er zijn urgente vragen, crisissituaties, casussen die veel aandacht vragen én daarnaast ook projecten en ontwikkelopgaven voor de langere termijn. De uitdaging is om daarin balans te houden.
Voor mij helpt het om bewust keuzes te maken en ruimte in mijn agenda te blokkeren. Soms werk ik een ochtend vanuit huis om me echt te kunnen focussen. En soms helpt het juist om onderweg naar huis nog even dat ene belletje te doen, zodat ik daarna thuis ook echt kan afschakelen. Daarnaast helpt het om leuke dingen te doen, een sterk netwerk om je heen te hebben en het met collega’s te delen als iets je raakt. Het werk mag binnenkomen, maar wel op een gezonde manier.”
Wat heeft jou het afgelopen jaar positief verrast?
“De betrokkenheid van collega’s. Je merkt echt dat mensen hier dit werk doen vanuit liefde voor het vak en vanuit oprechte betrokkenheid bij kinderen, jongeren en gezinnen. Dat maakt dat je ook in moeilijke of intensieve periodes op elkaar kunt bouwen.
Tegelijkertijd is het ook gewoon heel fijn dat er ruimte is voor humor en luchtigheid. Het werk is soms zwaar en intens, maar we kunnen ook veel met elkaar lachen. Dat is belangrijk. Juist in dit vak.”
Wat zou je willen meegeven aan mensen die interesse hebben in deze functie?
“Denk niet te snel dat een rol als gedragswetenschapper hier niet bij je past. Juist doordat Combinatie Jeugdzorg zo breed is, is er ook ruimte voor veel verschillende typen gedragswetenschappers, orthopedagogen en psychologen.
Of je nu energie krijgt van werken met jonge kinderen, jongeren, ouders, verblijf, ambulante hulpverlening, beleid of ontwikkeling, er zijn hier veel verschillende plekken waar jouw kwaliteiten tot hun recht kunnen komen. Die breedte maakt het werk niet alleen afwisselend, maar zorgt er ook voor dat je kunt blijven ontdekken wat het beste bij jou past.”

