Overslaan naar content

Het belangrijkste is dat je het écht doet voor de jongeren. Wat je voor hen wilt betekenen, dat moet ervan afstralen. En geloof me: je krijgt er meer voor terug dan je denkt.”

Daan is vrijwillig schilder bij Combinatie Jeugdzorg. Door te schilderen met jongeren komt hij met ze in contact, raken ze in gesprek en laat hij ze hun eigen kracht en talent ontdekken. Benieuwd naar de ervaringen van Daan? Hij vertrelt er graag meer over.

Hoe ben je als vrijwilliger bij Combinatie Jeugdzorg begonnen?

“Eigenlijk heel toevallig. Ik woonde vroeger tegenover de Pastoor van Arskerk, waar de dagbehandeling toen zat. Ik kwam daar altijd veel in de keuken om een broodje te halen en daardoor raakte ik met de jongeren aan de praat. Ik merkte dat ik heel natuurlijk met ze omging, gewoon als volwaardige mensen. Ik had meteen een klik.

Fred en Wilma,  twee toppers die daar werkten, zeiden op een gegeven moment: ‘Kom hier iets doen.’ En zo ben ik binnengewandeld. Geen plan, geen grote gedachte. Gewoon: ik kom één middag in de week schilderen met de jongeren. En zes jaar later zit ik er nog steeds.”

Wat maakt juist deze doelgroep voor jou zo bijzonder?

“Dit zijn de rocksterren, de artiesten, de creatievelingen van over tien of twintig jaar. Ze zitten nu niet in een lokaal braaf sommen te maken. Ze zitten hier omdat ze in een ander soort systeem terecht zijn gekomen.

Ik heb zelf vroeger ook totaal niet gepast in dat schoolstramien. Ik werd gek van stilzitten en huiswerk. Ik had drive zat, maar op heel andere plekken dan waar school het wilde hebben. Daardoor snap ik deze jongeren zó goed. Ze zijn streetwise, gevoelig, scherp. Ze prikken overal doorheen. Ze voelen haarfijn of je oprecht bent. Dat maakt het werken met hen heel puur.”

Wat gebeurt er tijdens een middag schilderen?

“Schilderen is eigenlijk een middel. Door een activiteit met ze te doen probeer ik ze creatief te laten denken, zich open te stellen, met ze in gesprek te gaan en er voor ze te zijn. Niet geforceerd, niet therapeutisch. Gewoon terwijl we bezig zijn met ons werk. Meestal schilder ik met twee of drie jongeren tegelijk, zodat ik iedereen de aandacht kan geven. Soms schilderen we, soms maken we foto’s, soms zetten we muziek op en zingen of dansen we. Het gaat erom dat ze leren vrij te denken, te ontdekken waar ze goed in zijn en zelfvertrouwen op te bouwen.

Ik heb ooit een jongen gehad die veel te druk was om zelf te schilderen. Hij ging gewoon naast me zitten kijken. Hij zei later: ‘Dit is het mooiste wat ik hier ooit heb meegemaakt: naar jou kijken terwijl jij schildert.’ Als zo’n kind een half uur rust heeft, terwijl hij gewend is om elke twee seconden een nieuwe TikTok‑video te kijken, dan is de middag voor mij al geslaagd.”

Hoe bouw je vertrouwen op met jongeren die veel hebben meegemaakt?

“Door echt te zijn. Door niets van ze te hoeven. Ik kom hier niet om rapporten te schrijven of cijfers te halen. Ik hoef niks van ze, behalve dat ze even een fijne middag hebben. Ik kom hier echt voor hen, en dat voelen ze meteen.

Ze weten dat ze mij dingen kunnen vertellen zonder dat ik met een notitieblok klaarzit. Dat zorgt voor een setting die relaxed is, waardoor ze zich gemakkelijker durven open te stellen. In de basis ben ik hier gewoon als mens. En dat is precies waarom ze open durven zijn. Als iemand niet oprecht is, dan ruiken ze dat op tien meter afstand. Streetwise hè, onvoorstelbaar soms.”

Wat probeer je jongeren mee te geven?

“Dat iedereen iets kan. Dat talent niet betekent dat je netjes in een hokje past. Dat wat zij goed kunnen misschien niet in schoolrapporten staat, maar wél van enorme waarde is. Ik wil ze laten voelen dat ze ertoe doen. Dat ze gezien worden. Ik weet zelf nog precies welke volwassenen mij zagen toen ik twaalf was, waarvan ik wist dat hij oprecht was. Eén leraar vroeg me op een bepaald moment: ‘En hoe gaat het met jou, Daan?’ en ik voelde dat hij het echt meende. Dat is me altijd bijgebleven.

Dat probeer ik nu door te geven: die ene ervaring die je later nooit meer vergeet. Die ene persoon zijn die oprecht geïnteresseerd is, er voor ze is of een inspiratie voor ze kan zijn, zodat ze zelfvertrouwen krijgen en hun eigen pad volgen.”

Heb je een voorbeeld van zo'n moment waarop het verschil werd gemaakt?

“Heel veel, die me zijn bijgebleven. Eén ervan: een jongere schilderde een portret van haar overleden opa. Dat stond nog te drogen toen haar ouders binnenkwamen voor de ouderavond. Haar moeder zag het en begon meteen te huilen, want ze herkende haar eigen vader meteen in het schilderij. Het schilderij bracht iets teweeg in dat gezin: een stuk contact, trots, verbinding. Dat zijn momenten die ik nooit vergeet.”

Wat doet dit vrijwilligerswerk met jou?

“Het klinkt cliché, maar je kunt écht het verschil maken voor jongeren, en daar doe ik het voor. Ik hoef geen schouderklopjes, ik ben hier gewoon voor de jongeren. Ik krijg er energie van. Het is mijn enige vaste afspraak in de week. Het houdt me creatief scherp. Soms zit ik zelf vast in een artistieke blokkade, maar hier móét ik wel produceren, want zij rekenen op mij. Daarnaast is er nog een leuk bijkomend pluspunt: door met jongeren te werken blijf ik automatisch op de hoogte van hoe de nieuwe generatie in elkaar zit. Wat er speelt, welke muziek ze luisteren, welke trends opkomen, welke woorden opeens ‘in’ zijn, welke stopwoordjes ze gebruiken. Je zit middenin hun wereld en dat houdt je fris en scherp. Ik vind dat oprecht leuk.

En ik maak onderdeel uit van een geweldig team. Er sluit altijd een jeugdzorgwerker van de groep aan bij onze les. Iedereen hier werkt vanuit het hart. Dat voel je.”

Wat zou je tegen iemand willen zeggen die overweegt om vrijwilliger te worden?

“Dat dit misschien wel de plek is waar je in twee uurtjes per week het meeste verschil kunt maken in iemands leven. Je hoeft geen schilder te zijn. Je hoeft geen professional te zijn. Je hoeft alleen maar echt te zijn.

Er zijn zoveel jongeren die behoefte hebben aan een beetje aandacht, warmte, humor, iemand die ze ziet. Of je nu kunt koken, gitaar spelen, foto’s maken of gewoon goed kunt luisteren: er is altijd iets dat jíj kunt bijdragen.

Het belangrijkste is dat je het écht doet voor de jongeren. Wat je voor hen wilt betekenen, dat moet ervan afstralen. En geloof me: je krijgt er meer voor terug dan je denkt.”

Wat maakt dat je al zes jaar als vrijwilliger betrokken bent?

Omdat ik elke week weer voel dat dit ertoe doet. Omdat ik zie hoe een kind dat thuis niet wordt gezien hier opbloeit. Omdat ik weet hoe het voelt als iemand je ziet terwijl je je verloren voelt. En omdat deze jongeren mij net zo hard iets leren als ik hen.

Het is rauw, het is echt, je werkt met jongeren die zóveel meemaken. Maar ze zijn ook slim, grappig, creatief en puur. Hier kun je ze laten ontdekken dat ze waardevol zijn. Dat ze ergens goed in zijn. Dat ze erbij horen. Dat is misschien wel het mooiste wat je een jongere kunt geven.”